ТРАНСФОРМАЦІЯ МАРКЕТИНГОВИХ ПІДХОДІВ У КОНТЕКСТІ МІЖПОКОЛІННОЇ ДИФЕРЕНЦІАЦІЇ СПОЖИВАЧІВ
Анотація
У статті досліджено трансформацію маркетингових підходів у контексті міжпоколінної диференціації споживачів в умовах цифровізації, фрагментації медіапростору та зростання конкуренції за увагу аудиторії. Обґрунтовано, що сучасний маркетинг зазнає глибинних змін, пов’язаних не лише з розвитком технологій, а й із трансформацією логіки споживчої поведінки, механізмів формування довіри та оцінювання цінності бренду. Проаналізовано теоретичні підходи до еволюції маркетингу та сучасні концепції сегментації споживачів. Встановлено, що традиційна демографічна сегментація втрачає ефективність, поступаючись місцем поведінковим, ціннісним і психографічним підходам. Доведено, що покоління доцільно розглядати не як жорстко фіксовані категорії, а як аналітичний інструмент для виявлення відмінностей у моделях прийняття рішень, джерелах довіри та споживчих преференціях. У результаті дослідження визначено специфіку поведінки різних поколінь. Зокрема, встановлено, що для старших поколінь ключовими є стабільність, функціональна цінність і перевірені джерела інформації; мілленіали орієнтуються на поєднання якості, зручності та споживчого досвіду; тоді як покоління Z демонструє орієнтацію на автентичність, соціальний доказ, персоналізацію та можливість інтеграції бренду у власну ідентичність. Обґрунтовано, що ці відмінності визначають необхідність трансформації маркетингових стратегій і переходу від моделі односторонньої комунікації до моделі участі та співтворення цінності. Особливу увагу приділено ролі цифрового середовища, соціальних платформ, інфлюенсерів і контенту, створеного користувачами, у формуванні нової архітектури довіри. Визначено, що сучасний маркетинг функціонує як система взаємодії в межах цифрових екосистем, де бренд виступає не єдиним джерелом інформації, а елементом ширшої мережі комунікацій. Досліджено також вплив технологій штучного інтелекту на процес прийняття споживчих рішень, зокрема їх роль у персоналізації пропозицій і підтримці вибору. На основі проведеного аналізу обґрунтовано необхідність формування адаптивних маркетингових стратегій, які поєднують стабільне ціннісне ядро бренду з гнучкою адаптацією інструментів комунікації до особливостей різних поколінь. Практичне значення дослідження полягає у можливості використання отриманих результатів для підвищення ефективності маркетингової діяльності підприємств через глибше розуміння споживчої поведінки та механізмів формування довіри у цифровому середовищі.
Посилання
Котлер Ф., Картаджая Г., Сетьяван А. Маркетинг 5.0: технології для людства. Київ : КМ-Букс, 2022. 208 с.
Keller K. L. Strategic Brand Management: Building, Measuring, and Managing Brand Equity. 4th ed. Harlow : Pearson Education, 2013. 608 p.
Twenge J. M. Generations: The Real Differences Between Gen Z, Millennials, Gen X, Boomers, and Silents – and What They Mean for America's Future. New York : Atria Books, 2023. 560 p.
Pew Research Center. How Pew Research Center Will Report on Generations Moving Forward. URL: https://www.pewresearch.org/short-reads/2023/05/22/how-pew-research-center-will-report-on-generations-moving-forward/
McKinsey & Company. True Gen: Generation Z and its implications for companies. URL: https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/consumer%20packaged%20goods/our%20insights/true%20gen%20generation%20z%20and%20its%20implications%20for%20companies/generation-z-and-its-implication-for-companies.pdf
Deloitte. Digital Media Trends 2025: Consumer behavior in the evolving media ecosystem. URL: https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/digital-media-trends-consumption-habits-survey/2025.html
Ipsos. Global Trends 2024: Understanding how consumer attitudes are evolving. URL: https://www.ipsos.com/en/global-trends
GlobalWebIndex. Social Media Trends 2024 Report. URL: https://www.gwi.com/reports/social-media-trends
YouGov. Do Americans care about brand values? Trust leads overall but priorities shift by generation. URL: https://yougov.com/consumer/articles/54407-do-americans-care-about-brand-values-trust-leads-overall-but-priorities-shift-by-generation
American Marketing Association. Behavioral Segmentation Is the Key to Understanding Consumers. URL: https://www.ama.org/marketing-news/deep-dive-behavioral-segmentation-is-the-key-to-understanding-consumers/
Belk R. W. Extended Self in Consumer Behavior. Journal of Consumer Research. 1988. Vol. 15. No. 2. P. 139–168.
Ткаченко Т. І. Маркетинг територій: теорія, методологія, практика. Київ : КНЕУ, 2018. 384 с.
Решетнікова І. Л. Поведінка споживача. Київ : КНЕУ, 2019. 312 с.
Зозульов О. В. Маркетинг: навчальний посібник. Київ : КНЕУ, 2020. 296 с.
NielsenIQ. The X Factor: How Generation X is quietly driving trillions in consumer spending. URL: https://nielseniq.com/global/en/insights/report/2025/the-x-factor/
Procter & Gamble. Annual Report 2023: Building brands through consumer trust and product superiority. URL: https://www.pginvestor.com/investor-relations/financial-reports/annual-reports
Starbucks Corporation. Form 10-K Annual Report 2023. URL: https://investor.starbucks.com/financial-data/annual-reports/
Nike, Inc. Form 10-K Annual Report 2023. URL: https://investors.nike.com/investors/financials/annual-reports
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2022). Marketing 5.0: Technology for humanity [Marketing 5.0: tekhnolohii dlia liudstva]. Kyiv: KM-Buks.
Keller, K. L. (2013). Strategic brand management: Building, measuring, and managing brand equity (4th ed.). Harlow: Pearson Education.
Twenge, J. M. (2023). Generations: The real differences between Gen Z, millennials, Gen X, boomers, and silent-and what they mean for America's future. New York: Atria Books.
Pew Research Center. (2023). How Pew Research Center will report on generations moving forward. Available at: https://www.pewresearch.org/short-reads/2023/05/22/how-pew-research-center-will-report-on-generations-moving-forward/
McKinsey & Company. (2018). True Gen: Generation Z and its implications for companies. Available at: https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/consumer%20packaged%20goods/our%20insights/true%20gen%20generation%20z%20and%20its%20implications%20for%20companies/generation-z-and-its-implication-for-companies.pdf
Deloitte. (2025). Digital media trends 2025: Consumer behavior in the evolving media ecosystem. Available at: https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/digital-media-trends-consumption-habits-survey/2025.html
Ipsos. (2024). Global trends: Understanding how consumer attitudes are evolving. Available at: https://www.ipsos.com/en/global-trends
GlobalWebIndex. (2024). Social media trends 2024 report. Available at: https://www.gwi.com/reports/social-media-trends
YouGov. (2024). Do Americans care about brand values? Trust leads overall but priorities shift by generation. Available at: https://yougov.com/consumer/articles/54407-do-americans-care-about-brand-values-trust-leads-overall-but-priorities-shift-by-generation
American Marketing Association. (2023). Behavioral segmentation is the key to understanding consumers. Available at: https://www.ama.org/marketing-news/deep-dive-behavioral-segmentation-is-the-key-to-understanding-consumers/
Belk, R. W. (1988). Extended self in consumer behavior. Journal of Consumer Research, no. 15(2), pp. 139–168.
Tkachenko, T. I. (2018). Marketynh terytorii: teoriia, metodolohiia, praktyka [Marketing of territories: theory, methodology, practice]. Kyiv: KNEU.
Reshetnikova, I. L. (2019). Povedinka spozhyvacha [Consumer behavior]. Kyiv: KNEU.
Zozuliov, O. V. (2020). Marketynh: Navchalnyi posibnyk [Marketing: textbook]. Kyiv: KNEU.
NielsenIQ. (2025). The X factor: How Generation X is quietly driving trillions in consumer spending. Available at: https://nielseniq.com/global/en/insights/report/2025/the-x-factor/
Procter & Gamble. (2023). Annual report 2023: Building brands through consumer trust and product superiority. Available at: https://www.pginvestor.com/investor-relations/financial-reports/annual-reports
Starbucks Corporation. (2023). Form 10-K annual report. Available at: https://investor.starbucks.com/financial-data/annual-reports/
Nike, Inc. (2023). Form 10-K annual report. Available at: https://investors.nike.com/investors/financials/annual-reports
Авторське право (c) 2026 К. І. Тарасова, Я. В. Сало, Г. В. Новак

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.

